Περνώντας από τις Μουριές Μακεδονίας

Απομακρυνόμαστε από τη Λίμνη της Δοϊράνης και οδηγούμαστε τώρα στις Μουριές. Κοντά τον οικισμό αυτόν βρίσκεται το Δάσος των Μουριών. Ανάμεσα σ' εκτάσεις με γεωργικές καλλιέργειες καταλαμβάνει 590 στρέμματα. Δάσος σπάνιο σήμερα, σηματοδοτεί το κατάλοιπο ενός, μεγαλύτερου στο παρελθόν, αλλουβιακού δάσους, αλλά και έναν ιδιαίτερα σπουδαίο σταθμό κατά τη μετανάστευση των πουλιών. Τού έχει αποδοθεί ο χαρακτηρισμός Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης, με την προσωνυμία "Χίλια Δέντρα" και περιλαμβάνεται, μαζί με ένα μικρό τμήμα της Λίμνης, στις προτεινόμενες προς ένταξη περιοχές στο Δίκτυο Φύση 2000.


Διάφορα εγκαταλελειμένα σπίτια εδώ κι εκεί μαρτυρούν πέρασμα ανθρώπων, ληγμένο πάντως στις μέρες μας.

Στον σιδηροδρομικό σταθμό των Μουριών ζωή σχεδόν έντονη τώρα το καλοκαίρι! Γραφικά, προσιτά, φθηνά όλα! Χάρμα για τον επισκέπτη και μάλσιτα των πόλεων. Εδώ ανανεώνεσαι!

Ένα παλιό βαγόνι παροπλισμένο μάς μελαγχολεί πολύ. Πόσοι μπήκαν και βγήκαν... Πόσες αναμονές... Πόσα δάκρυα και σιωπές... Παντού η πατρίδα στον ίδιο αστερισμό: Μεταξύ πίκρας και νοσταλγίας...

Κυριακάτικο μεσημέρι στη Λίμνη Δοϊράνη

Αφήνοντας πίσω μας το Κιλκίς και όσα συνέβησαν εκεί, προχωρημένο πρωί της Κυριακής 28 του περασμένου Ιουνίου, με ολοφώτεινο καλοκαιριάτικο ήλιο κι έντονη συννεφιά (όλα συνυπάρχουν στον ελληνικό ουρανό, τα ξέρετε αυτά!!!), αλλά και τις λυγερές ανεμογενήτριες κατά μήκος της εθνικής οδού και ανηφορίζουμε τον χάρτη προς τη Λίμνη Δοϊράνη, στα σύνορα Ελλάδας και πρώην Γιουγκοσλαβίας, 75 χιλιόμετρα βόρεια της Θεσσαλονίκης και 140 χιλιόμετρα νότια των Σκοπίων.

Ο τόπος μικρός, αλλά και φιλόξενος καθ' όλα του. Μιλώ ως φύση και τοπίο. Οδηγώ προς τον Τελωνειακό Σταθμό, για να αισθανθούμε ταξιδιώτες του κόσμου, όμως δεν περνάμε τα σύνορα...



Παρατηρούμε τα οχήματα να πηγαινοέρχονται στη FYROM, είτε για βόλτα κυριακάτικη, είτε για ψώνια. Τούτο γίνεται συχνά εδώ, σε πείσμα των "σοφών" πολιτικών μας αμφοτέρων των μερών, οι οποίοι, με τις απίστευτες διαχρονικές μηχανορραφίες και τις πλοκές τους συντηρούν όπως-όπως τις διαμάχες και τις διχόνοιες μεταξύ των γειτονικών λαών.

Περιοριζόμαστε στην περιδιάβαση του μικρού αυτού χωριού, δίπλα στην δελεαστική Λίμνη. Ταπεινά -όχι υπερφίαλα εννοώ- ψαρομάγαζα, κόσμος αρκετός έχει εκδράμει για κυριακάτικη βόλτα, βλάστηση παντού, ενώ απέναντι (βλ. παρακάτω φωτογραφίες) βολιδοσκοπούμε τα χωριά των Σκοπιανών!

Σύμφωνα με μιαν εξειδικευμένη ιστοσελίδα, η Λίμνη αυτή αποτελεί κατάλοιπο της μεγαλύτερης άλλοτε, Παιονίας Λίμνης που καταλάμβανε 13000 ha και σχηματίσθηκε στην Προπαγετώδη Γεωλογική Περίοδο, ύστερα από έντονες σεισμικές διεργασίες. Σήμερα, η λίμνη εκτείνεται σε 39,9 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Ο υγρότοπος, με την πολυμορφία της βλάστησης και τον πλούτο της πανίδας, συνδυάζεται με τα στοιχεία της πρόσφατης ιστορίας της περιοχής, για να συνθέσουν ένα ιδιαίτερο λιμναίο τοπίο. Στον διπλανό, ομώνυμο οικισμό Δοϊράνη, τα εγκαταλελειμμένα, δίπλα στην όχθη, βαγόνια του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού θυμίζουν καιρούς αλλοτινούς, ενώ το νεκροταφείο των Βρετανών στρατιωτών, στον λόφο πίσω από τον οικισμό, ξυπνά μνήμες από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι εκτεταμένες καλλιέργειες δημητριακών και οι χερσότοποι με θάμνους και φρύγανα, που χρησιμοποιούνται ως βοσκοτόπια, καταγράφουν τον έντονο γεωργικό χαρακτήρα της περιοχής, αλλά και την ενασχόληση των κατοίκων με την κτηνοτροφία. Οι παλιές βάρκες απομένουν στις όχθες, για να σκιαγραφούν στον νου τη γνώριμη εικόνα του ψαρά, εικόνα σπάνια σήμερα, αφού η μείωση της ιχθυοπαραγωγής δεν επιτρέπει πλέον στη λίμνη να θρέψει τους κατοίκους της περιοχής.

Η λίμνη είναι μάλλον ρηχή, με βάθος 3-4 μέτρα, σε αντίθεση με το βάθος των 10 μέτρων που είχε η λίμνη παλαιότερα.

ΑμεΑ χρώματα και συναισθήσεις

Ανδρίκα Κάρδαρη



Ειρήνη Ραυτοπούλου


Νέλλη Βυθούλκα

Εν Ζακύνθω απόψε, στην εκδήλωση του δραστηριότατου Σωματείου ΑμΕΑ Ζακύνθου "Οι Ποπολάροι", όπως σάς είχαμε αναγγείλει. Δυο γαλλικές ταινίες ντοκιμαντέρ από το 30 Διεθνές Φεστιβάλ "Emotion Pictures", οι οποίες, με την αμεσότητα και τη σκληράδα της αλήθειας τους, μάς... έβαλαν στη θέση μας, εμάς τους σώους και αβλαβείς. Λέμε τώρα...

Στο φουαγιέ, σε μια μικρή έκθεση αξιοπρόσεκτων ζωγραφικών προσπαθειών, χρώματα ΑμΕΑ και ολοφώτεινα συναισθήματα, από τον χρωστήρα τριών καλλιτέχνιδων, όπως διαπιστώνετε στις παραπάνω φωτογραφίες.

Σκοπιώτισσες του Κόσμου

Σε μια παλαιότερη δημοσίευσή μας, υπό τον τίτλο Μια Ζακυνθινή Παναγία στη Λευκάδα, είχαμε αναφερθεί στον αγιογραφικό τύπο της Παναγίας της Σκοπιώτισσας, που έλκει την καταγωγή της από το Βουνό Σκοπός της Ζακύνθου και, ως επαναλαμβανόμενο τύπο φορητής εικόνας, την συναντάμε σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, αλλά και στο εξωτερικό, όπως π.χ. στο Morsbach της Γερμανίας.
Τότε, αναφερόμενοι σε διάφορα αντίγραφα, είχαμε καλέσει, όσους γνωρίζουν άλλες Σκοπιώτισσες, να επικοινωνήσουν μαζί μας.

Περί τα μέσα του περασμένου Οκτωβρίου μια άγνωστή μας κυρία, η Γερμανίδα Jutta Andrea Helena Geurten, μάς απέστειλε ένα e-γράμμα, στο οποίο, μεταξύ άλλων, μάς έγραφε:

"(...) Το 1999 με συνεπήρε μια εικόνα της Παναγίας στην Ιερά Μονή Αποστόλου Παύλου, στην Πλάκα Λαυρίου [φωτό 1η]. Τόσο, που δεν θα ήθελα να ξαναφύγω από τη ματιά Της. Τη φωτογραφία την έβγαλα εγώ πριν χρόνια. Τώρα έχουν βάλει την εικόνα σε άλλη κορνίζα, επειδή άνθρωποι προσεπάθησαν να την πάρουν. Οι Αδελφές δεν γνώριζαν τίποτα για την εικόνα αυτή. Μια Γυναίκα τούς την χάρισε, όταν άνοιξε το Μοναστήρι.

Λίγον καιρό αργότερα μού χάρισε μια φίλη μου μια χάρτινη εικονίτσα της Παναγίας του Morsbach. Περάσανε τα χρόνια και δεν έφευγε από το μυαλό μου. Και έτσι πήγα εφέτος στο Morsbach, να την δω. Και μετά πήγα στη Μονή του Λαυρίου. Η ομοιότητα είναι αφάνταστη. Η Σκοπιώτισσα στο Morsbach είναι πίσω από μια σιδερένια καγκελωτή Πόρτα σαν Φυλακή, για ασφάλεια βέβαια, και μόνο έτσι μπορεί η εκκλησία να είναι ανοιχτή. Αλλά σαν σε φυλακή είναι και έκλαψα όταν την είδα έτσι. Φυλακισμένη και ξενιτεμένη...

Μια άλλη Σκοπιώτισσα υπάρχει στην Κέρκυρα [φωτό 2η, η εφέστια εικόνα της Παλαιοκαστρίτσας]. Ιδίου τύπου, αλλά διαφορετικό πρόσωπο. Αυτό ισχύει και για την Εικόνα στη σελίδα σας. (...)"

Σε επόμενο e-γράμμα της η κ. Jutta Geurten, μάς απέστειλε ένα κατατοπιστικό σημείωμα περί της Σκοπιώτισσας του Morsbach [φωτό 3η και 4η], που υπάρχει στην ιστοσελίδα της Ορθόδοξης Ενορίας του Siegen. Το παραθέτουμε αυτούσιο:

ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΣΚΟΠΙΩΤΙΣΣΑ

Μερικές Πληροφορίες για την εικόνα στο Morsbach
Όχι μακρυά από το Siegen και το Olpe βρίσκεται το γραφικό χωριό Morsbach

Στην (ρωμαιοκαθολική) εκκλησία του St. Gertrud, διαφυλάσσεται ένα κειμήλιο μεγάλης αξίας: η βυζαντινή εικόνα της Παναγίας της Σκοπιώτισσας. Προέρχεται από την νήσο Ζάκυνθο. Εκεί, κοντά στην πρωτεύουσα του νησιού, υψώνεται ένα μεγάλο βουνό, το οποίο φαίνεται να φυλάγει σαν σκοπός το νησί. Γι’ αυτό οι κάτοικοι του νησιού το έχουν ονομάσει «Σκοπό». Παλαιοτέρα υπήρξε στην κορυφή του βουνού και ένα μοναστήρι της Παναγίας με μια περίφημη εικόνα: η Παναγία η Σκoπιώτισσα. Σήμερα όμως το μοναστήρι είναι ερείπιο, κατεστραμμένο από την πάροδο του χρόνου, από τις διάφορες κατοχές, που έζησε η Ζάκυνθος, και ειδικά από σεισμούς, που έπληξαν το νησί. Πως έφυγε η εικόνα από το νησί είναι άγνωστο. Αφού πρόκειται για ένα έργο τέχνης του ΙΓ΄ αιώνα, μήπως την πούλησε κανείς; Μήπως την έκλεψε κανείς; Μήπως την έκρυψε κανείς για να την προστατέψει από "σεισμού, πυρός, μαχαίρας, επιδρομής αλλοφύλων" και χάθηκε με αυτόν τον τρόπο.
Αυτό που ξέρουμε, είναι ότι το 1933 ο τότε ρωμαιοκαθολικός εφημέριος του χωριού Morsbach, Karl Starck, ανακάλυψε την εικόνα σε παλαιοπωλείο της Κολωνίας και την αγόρασε για τον ενοριακό ναό του. Έκανε έρευνες για την προέλευση της εικόνας, φώναξε ειδικούς και επιστήμονες να την δουν. Διαπιστώθηκε ότι η εικόνα, που έχει την επιγραφή «Η ΣΚΟΠΙΩΤΗΣΣΑ», προέρχεται πραγματικά από το εν λόγω νησί. Η Ζάκυνθος ήταν, ως γνωστό, για πολλά χρόνια κάτω από τον στρατιωτικό και οικονομικό έλεγχο των Ενετών. Μια δυτική επίδραση διακρίνεται φυσικά και στην διαμόρφωση της εικόνας: Σε αντίθεση προς την δυτική τέχνη η ορθόδοξοι αγιογράφοι αποφεύγουν σκοπίμως να απεικονίσουν την Παναγία μόνη της, δηλαδή χωρίς τον Χριστό. (Η Ορθοδοξία συνδέει πάντα την ευλάβειά μας προς την Παναγία με το γενονός της Γέννησης του Υιού της, του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.) Η Σκοπιώτισσα όμως είναι μόνη της. Πώς εξηγείται; Η απάντηση είναι απλή: φαίνεται, ότι αρχικά η εικόνα αποτελούσε τμήμα ενός τρίπτυχου, τριών εικόνων δηλαδή: του Χριστού στη μέση, και δεξιά και αριστερά της Παναγίας και του Προδρόμου, που δείχνουν προς τον Κύριο.

Παλαιότερα διακρινόταν μόνο το δεξί χέρι της Παναγίας, που δείχνει και μας «οδηγεί» στον Χρηστό. Είναι δηλαδή ο γνωστός τύπος της εικόνας της Παναγίας της Οδηγήτριας. Αργότερα προστέθηκαν από μεταγενέστερους αγιογράφους το αριστερό χέρι και το (επίσης δυτικής προελεύσεως) στέμμα της Παναγίας.
Από το 1933 η εικόνα της Παναγίας αγαπήθηκε από τους κατοίκους του Morsbach και σχεδόν σε κάθε σπίτι του χωριού υπάρχει αντίγραφό της. Προσελκύει όμως και προσκυνητές από άλλα μέρη. Από το 1984 οι Έλληνες της περιοχής μαζί με συμπατριώτες από την Ρηνανία, την Βεστφαλία και την Έσση μαζεύονται μια μέρα του Χρόνου για το ετήσιο προσκύνημά τους Ιερείς και λαός προσεύχονται ταπεινά στην ξενιτεμένη εικόνα της Παναγίας, τελούν Θ. Λειτουργία και περιφέρουν την εικόνα με κατανυκτική λιτανεία γύρω από τον ιστορικό Ναό. Το απόγευμα της μέρας ψάλλουν τον Παρακλητικό Κανόνα της Παναγίας και γυρίζουν με καινούργιες δυνάμεις στα σπίτια τους.
Γι’ αυτό η αξία της Εικόνας δεν είναι μόνο χρηματική, αρχαιολογική ή καλλιτεχνική: Για μας είναι πρώτ’ απ’ όλα πνευματική. Για μας τους ορθοδόξους είναι ένα κομμάτι της ίδιας της ταυτότητάς μας, κρυμμένο και αναποκάλυπτο μέχρι την καθιέρωση του ετησίου προσκυνήματος. Πολλές φορές ακούμε στην Παλαιά Διαθήκη τη διαβεβαίωση «Ο τόπος αυτός άγιος εστίν». Την ίδια εμπειρία είχαμε κι’ εμείς όταν βρέθηκε η εικόνα αυτή. Δεν εννοώ φυσικά τον συγκεκριμένο τόπο, αλλά παντού, όπου και να ζούμε, η φιλανθρωπία του Θεού μα επιφυλάσσει τέτοια σημεία παρηγοριάς. Αρκεί να ανοίξουμε τα μάτια της καρδιά μας.

Η κ. Geurten, έχοντας νεότερες πληροφορίες, προσθέτει στο γράμμα της:

"(...) Ο Καθολικός παπάς, που αγόρασε την εικόνα, έχει πεθάνει. Με τον τωρινό παπά της Καθολικής Εκκλησίας St. Gertrud στο Morsbach θα μιλήσω προσεχώς, γιατί προσπαθώ να φέρω την Σκοπιώτισσα για προσκύνημα στα Εισόδια, στην Εκκλησία μας στην Κολονία. Δεν ξέρω, εάν θα τα καταφέρω. Μα θα προσπαθήσω. (...) Ελπίζω να μάς βοηθήσει η Παναγία. Η Εκκλησία μας είναι Κοίμησις της Παναγίας. (...)"

Η Γερμανίδα Φίλη μας, λοιπόν, προσπάθησε και -ως φαίνεται- τα κατάφερε!!! Τούτο προκύπτει από το σημερινό της e-γράμμα, με το οποίο μάς απέστειλε μια φωτογραφία της Σκοπιώτισσας του Morsbach, όπως στολίστηκε με λουλούδια και αγάπη για τη γιορτή των Εισοδίων στην Κολονία!!!

Ταυτόχρονα η κ. Geurten ανακάλυψε και μάς απέστειλε μιαν επιπλέον Σκοπιώτισσα, που θησαυρίζεται στο Ikonen-Museum Recklinghausen [βλ. φωτό παρακάτω]. Από το βιβλίο μάλιστα του εν λόγω Μουσείου φωτογράφισε τη σχετική σελίδα με τα ιστορικά στοιχεία περί της άλλης αυτής Εικόνας (μ' ένα κλικ στην τελευταία φωτό, μπορείτε να μεγεθύνετε και να διαβάσετε):

Κριτική ανάγνωση στο ποιητικό έργο του Παρασκευά - Αλέξανδρου Σερενέ από το 1990 έως σήμερα

Γράφει ο Δρ. Δημήτρης Μαγριπλής
Κοινωνιολόγος – Λογοτέχνης, Διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Ο ποιητής γεννήθηκε στην Πύλο της Πελοποννήσου τον Ιανουάριο του 1936. Εκεί τελείωσε το δημοτικό και το γυμνάσιο. Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Marburg της «τότε» Δυτικής Γερμανίας και στο Mainz, όπου και αναγορεύτηκε Διδάκτορας της επιστήμης του το 1964. Εξειδικεύτηκε στην Γενική Χειρουργική, την Τραυματολογία και στην Ορθοπεδική. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1974 και υπηρέτησε περίπου τριάντα συναπτά έτη το Ιατρικό επάγγελμα στις οργανωμένες δομές του Εθνικού συστήματος Υγείας. Η προσφορά του στον πάσχοντα συνάνθρωπο έχει καρπούς χιλιάδες ευχαριστίες ανάρρωσης, μα και πάνω από εκατό δημοσιευμένες ιατρικές εργασίες. Στην εύστοχη παρατήρηση του καθηγητή Γ. Χαρτοφυλακίδη (από το αρχείο του ποιητή, προσωπική επιστολή, 29/1/2004) «όταν κάρφωνες με τόση επιτυχία τα κόκαλα και χρησιμοποιούσες με επιδεξιότητα πριόνια και τρυπάνια ήταν δύσκολο να διακρίνει κανείς ότι έκρυβες μια ευαίσθητη ψυχή, που βρήκε τελικά διέξοδο στην ποίηση», θα συμπληρώναμε ότι κατά τα πρότυπα του ιατρού - φιλόσοφου ο Π. Σερενές ανέκαθεν ατένιζε την ουσία της ύπαρξης και προφανώς σκάρωνε στίχους με έμπνευση και ταλέντο που δημόσια πρωτοεμφανίζεται το 1990 με το βιβλίο «Περπατώντας στον κόσμο». Από τότε μας έχει χαρίσει εννιά ποιητικές συλλογές και την προσδοκία για αρκετές ακόμη. Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί σε λογοτεχνικά περιοδικά (Κασταλία, Αντιπαραθέσεις, Αιολικά Γράμματα, Νέα Αριάδνη, Νέα Σκέψη, Πειραϊκά Γράμματα, Η Λέξη, Ίαμβος, Ιθώμη, Φιλολογική Στέγη, Κοινωνικές Τομές, Ομπρέλα, Αργοναύτης, Οδός Πανός, Νουμάς), συλλογικούς τόμους και ανθολογίες. Είναι μέλος της Πανελλήνιας Εταιρείας Λογοτεχνών, της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Εθνικής Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρών Λογοτεχνών, της Ομάδας Καλλιτεχνών Παλαιού Φαλήρου, της Εταιρείας Χριστιανικών Γραμμάτων, και του Αττικού Πνευματικού Ομίλου. Έχει βραβευτεί με το πρώτο βραβείο ποίησης στον Πανελλήνιο διαγωνισμό – Δελφικές Αμφικτιονίες, στους Δελφούς το 1991. Το 1997 βραβεύεται από την Εταιρεία Χριστιανικών Γραμμάτων, όπως και το 2005. Τέλος με το Ροδίνειο πρώτο βραβείο ποίησης. Στα πιο σημαντικά όμως της ζωής του καταγράφει τα δυο του παιδιά.

Στο ερώτημά μας (συνέντευξη στον Δ. Γ. Μαγριπλή στις 10/2/2008) «Τι είναι η ποίηση;», απαντά με έμμετρη διάθεση:

Ποίηση: Αφαίρεση του περιττού, / λέξεις ίδιες με χρώματα / υποδέχονται το φως, / θάλασσα που δεν γεμίζει με ποτάμια – / ήταν εδώ από την αρχή. / Δείχνει την αλήθεια, είναι. / Συλλαβίζοντας, από την γραμμική Β γραφή / έφτασε στις ημέρες φορτωμένη σύνθεση. / Βλέπω τον Όμηρο να συγυρίζει (ή τακτοποιεί) / τις παμπάλαιες σελίδες του / με τις πολύδενδρες λέξεις. / Αυτά για την ποίηση, / αρκεί να την ζητάς / όπως ο Goethe την Ελλάδα / με τα μάτια της ψυχής. / Πώς να αλλάξεις τα χρώματα / που καρφώνουν τον ήλιο; / Ποίηση είναι ο λυρικός χιτώνας της ύπαρξης, την ντύνει.

Πράγματι τον λόγο του διακατέχει η αφαίρεση του περιττού. «Δηλαδή παρατηρούμε μια σημαντική αφαιρετική, της λογικής νόησης – ενώ προβάλλουν αλλεπάλληλες εικόνες που το περιεχόμενό τους δημιουργεί αισθητικές εντυπώσεις» (Ε. Μισραχή, Κριτική πραγματολογία στο έργο του Π. Σερενέ, από το αρχείο του ποιητή). Σπάνια θα συναντήσει κανείς λέξεις και εκφράσεις παραπανίσιες στο μήνυμα που στέλνει ο στίχος. Ακέραια μηνύματα εκτοξεύονται σαν βέλη κατευθείαν στο θέμα και εύστοχα οδηγείται ο αναγνώστης στην «σκληρή πραγματικότητα και την ζωική δυναμική που τη διαπερνά και κάνει τη ζωή πιο ανεκτή και άξια να τη ζήσεις» (Ν. Θεοδωρακάκου – Ζόμπολα, Σερενές Αλέξανδρος, από το αρχείο του ποιητή).

Υπήρχε σκοτάδι, / έλαμψε, / ήρθες. (Αθήνα, 13 -1- 2006)

Τα σύμβολά του δεν λειτουργούν συναισθηματικά αλλά τονίζουν το μήνυμα και βοηθούν στο να επικοινωνήσει καλύτερα ο δημιουργός με το κοινό του. Όπως στον «Κυνισμό», που μια αποτρόπαια πράξη, από το 2ο παγκόσμιο πόλεμο, στο μέτωπο της Ρωσίας, κρύβεται στο πρώτο μέρος του ποιήματος:

Ψηλά / στη γέφυρα / έδεσαν / Δυό άστρα, / πυροβόλησαν / το Ένα./ Στο βυθό / παρέσυρε / το Άλλο / η πτώση.

Τα σύμβολα του δεν λέγουν αλλά σημαίνουν, βοηθούν στο να κατανοήσει ο αναγνώστης τις βιωμένες καταστάσεις του, να πάρει κουράγιο και να αισθανθεί ότι και κάποιος άλλος έζησε τα ίδια. Έτσι διαπραγματεύεται τις έννοιες, ακόμη και κείνες που πονούν και φυσικά υποδηλούν μια απέραντη υπαρξιακή μοναχικότητα.

Θάνατος, / όταν τα χέρια δεν (μπορούν να) / κρατούν το ψωμί, / θάνατος σημαίνει / ακίνητα χέρια. / Έπεσε σκότος γύρω, / μέσα μας, / στο μεγάλο δωμάτιο με το νεκρό / είχαν σωπάσει οι θόρυβοι. (Πύλος, 24-10-2003)

Βαθύς γνώστης της ελληνικής γλώσσας, την οποία χρησιμοποιεί διαχρονικά, καταδεικνύοντας την κλασσική του παιδεία (Δ. Χ. Μποσινάκης, Αναφορά στο ποιητικό έργο του Α. Π. Σερενέ, από το αρχείο του ποιητή) αλλά και την εντρύφησή του με το σύνολο και την εξέλιξη της ελληνικής γραφής. Ο ποιητής φαντάζει να στέκει ενώπιον της πολιτιστικής απογείωσης της ελληνικής αρχαιότητας, που την κοιτά μέσα από το δικαίωμα του σύγχρονου κληρονόμου της. «Ο εναγκαλισμός του αρχαίου κόσμου με τον σημερινό έχει το άρωμα της αγάπης προς την πατρίδα, αυτό που χαρακτηρίζεται ως ευψυχία του Έλληνα» (Ν. Αρβανίτης, βιβλιοκριτική για την ποίηση του Π. Σερενέ, από το αρχείο του ποιητή). Ταυτόχρονα όμως έχει και κείνη την ιδιαιτερότητα της εικόνας που μόνο ένας μετανάστης που γνώρισε την νοσταλγία και ονειρεύτηκε τα καλλίτερα για την πατρώα γη μπορεί να μας μεταδώσει. Όπως στην «Ομήρου Πύλος»: Ομηρικούς δρόμους ακολουθώ,/ περήφανες τριήρεις κίναγαν / να διασχίσουν, να φτάσουν / σε Ξένους Τόπους / απ’ το Λιμάνι της Πόλης του Νέστορος την Πύλο, - / η Αρχή, / εκεί γύρεψα τον Κόσμο, / εκεί μάζεψα το Φώς, / το Πρώτο. (Πύλος, 21-12-2003)

Αλλού, όπως στα «Πράγματα», ο αρχαίος χρόνος συναντά το νεότερο έπος και οι τριήρεις αρμενίζουν στην ίδια θάλασσα που έγινε η ναυμαχία του Ναυαρίνου. Ο ποιητής, Έλληνας όμως κοσμοπολίτης, ακούει Bach και αποδίδει τιμές στους τρείς ναυάρχους… με την πένα του, καταφέρνοντας την «…Σύνοψη του Όλου – στο Ελάχιστο». Από εδώ ξεκινάει, όπως έχει διατυπωθεί (Κ. Αγγελάκη Ρουκ, Η σοφία του Σερενέ, 17/12/2007, από το αρχείο του ποιητή), μια ιδιαιτερότητα της γραφής του που τον καθιστά ξεχωριστό στην νεότερη ελληνική ποίηση. Πιθανά κανένας άλλος σύγχρονος ποιητής δεν εμπνέεται τόσο από τους αρχαίους συγγραφείς και τόπους, από σελίδες της ιστορίας και γεγονότα, από στιγμές ένδοξες και ατυχείς, σταλάζοντας μήνυμα αισιοδοξίας την εποχή της παρακμής που βιώνουμε. Δεν θα ήταν παρακινδυνευμένο να ομολογήσουμε ότι δημιουργεί μια δική του ποιητική σχολή και φυσικά σαν καλός δάσκαλος προτρέπει, στο «Χρησιμοποίησε το Φως»: Διηγήσου με λέξεις δικές σου, / ξεκίνα από τα παλιά, / επικαλέσου την αυτόχθονη μνήμη,… / Αλλιώς : / Αν αντιθέτως, / αδυνατείς να φωτίσεις, / σίγησε. / Λύχνος ισχνής φλόγας δεν ωφελεί. (Πύλος, 9-10-2005)

άλλωστε:

Το χθες, / (ένας) μονόλογος, / το σήμερα μονοστρατεί, / συνοχή, / συρραφή θα συνιστούσα. (Αθήνα, 12-1-2006)

Ακόμη και στον έντονο ερωτικό του λόγο ο χρόνος είναι μια γραμμή που σαν σπείρα περιβάλλει τα πάντα. Τι νόημα έχει να τον κομματιάζουμε και δίχως επίγνωση να κλείνουμε τα πανάρχαια μονοπάτια των ιδιαίτερων πολιτιστικών απαντήσεων; Ο ποιητής επιμένει: Ψάχνω τον δρόμο (να γυρίσω) / δείξε μου, / εκεί που είσαι / είναι το φως, / μη μας το κλέψουν, / μη το χάσουμε. (Αθήνα, 26-3-2005)

Η αγωνία είναι επίγνωση και φυσικά γνωρίζει την τραγωδία σε μια μεταμοντέρνα περίοδο να προσπαθεί κανείς να ονειρεύεται συλλογικότητες και καθολικές ανατάσεις, ή ακόμη και έναν καλύτερο κόσμο. Όλα τούτα όμως τα βρίσκουμε στην ποίηση του βαθιά δημοκράτη και κοινοτιστή Σερενέ. Και είναι αυτός που μας φωνάζει έμμετρα: Είναι δύσκολο / να παραμείνεις ως έχεις, / ακέραιος. / Αξίζει (όμως) / να επιμείνεις. (Αθήνα, 24-3- 2005)

και μας προτρέπει:

Από τις επάλξεις του φωτός / Να κυβερνάς, / Ως όφειλες. (Παλαιό Φάληρο, 13-3-2005)

Όπως έχει παρατηρηθεί βασικά χαρακτηριστικά της ποιητικής δημιουργίας του Π. Σερενέ είναι η «ευαισθησία για την προσωπική αξιοπρέπεια και την κοινωνική ευπρέπεια, η κοινωνική ευαισθησία και η κοινωνική δικαιοσύνη» (Φ. Βώρος, Μερικά στοιχεία Φιλοσοφίας της Ζωής, όπως αναδύονται από το ποιητικό έργο του Π. Σερενέ, 29-3-2006, από το αρχείο του ποιητή). Και είναι παρήγορο να ακούς τα μηνύματα αυτά από έναν θνητό σαν και σένα, από κάποιον που ζει την αγωνία του θανάτου χωρίς μεταθανάτιες βεβαιότητες, γενναία και με τη σοφία που αρμόζει στο καλωσόρισμα του αέναου χρόνου. Στο «(Είμαι) θνητός» διατρανώνει: …Είμαι θνητός, / Η επίδοση μέχρι εδώ, / Το χορό του φωτός καταγράφω, / Με απροσμέτρητο μόχθο / Την ύπαρξή (μου) στον μεγάλο χρόνο ενσωματώνω… / Όσο όμως κι αν : Με τον θάνατο / εγκαθίσταται / η ανυπαρξία. (Παλαιό Φάληρο, 16-4-2005)

και:

Υπεκφυγή / από το αδυσώπητο Τέλος / η μετενσάρκωση. (Αθήνα, 1-4-2005)

Ο έρωτας και ο λόγος είναι παρόντες για να εξορκίσουν το σκοτάδι και την λήθη. Με τρυφερότητα μας δείχνει το φως: …Το πριν και το μετά του εαυτού μου (μας), / ανήκει στους άλλους. / Να σηκώσεις τον Ήλιο, / μην αργοπορήσεις. (Παλαιό Φάληρο, 12-1-2005)

Η μόνη απειλή για ανυπαρξία είναι η αρχαιοελληνική ύβρη και η έλλειψη της αρετής:

Έχει εξορίσει / η έλλειψη της αρετής / το φως. / Η νύχτα πήρε / τη θέση του. / Ατόνησε (το λίγο φως). (Παλαιό Φάληρο, 20-5-2005)

Διαφορετικά :

Έρωτα με τα χιλιάδες χρώματα, / το φως σου, τελειωμό δεν έχει. / Ήλιος της Γης, Βροχή. / Τρικυμίες του Βυθού – να γαληνέψεις το Σώμα. / Ψαλμοί, / (Θεϊκή) Ανάσταση. / Πύλες, πριν από εμάς, μετά. / Μην απουσιάσεις, / μη λείψεις. (Παλαιό Φάληρο, 11-1-2005)

Τότε η ζήση μετατρέπεται σε γιορτή και ο ποιητής τραγουδά στο λαμπρό ραντεβού της ανοίξεως:

Ασίγαστες φωνές της άνοιξης, / πλημμύρα μεθυσμένη, / παρεκτοπίζουν το περιττό. (Πύλος, 30-7-2004)

Και το περιττό είναι η ματαιότητα και η χυδαιότητα της λήθης. Είναι ο άνθρωπος που αρνείται την αγάπη στον συνάνθρωπο, ο εγωιστής νάνος που νομίζει ότι άγγιξε τον ήλιο χωρίς να καεί, ο εφήμερος ονειροπόλος που αρνείται μέσα στην σκληρότητα της βιωτής να δει την ελπίδα, ο μόνος, έρημος, σύγχρονος θεατής των εξελίξεων, ο αρνούμενος την συμμετοχή, πολίτης, ο αδιάφορος με την πανωλεθρία της φύσης και ο αμέτοχος των ευθυνών. Ο άνθρωπος που κόβει τα δένδρα:

Μην κόβεις τα δένδρα, / δίνουν καρπούς / και όταν γεράσουν / οι αφηγήσεις τους / σε ανταμείβουν, / γνωρίζουν πολλά. / Μάθε να ακούς. / Κάτω στην κοιλάδα / η συμβουλή / της χαμηλής χλόης / και των ψηλών δένδρων / συνθέτει. (Αθήνα, 27-3-2005)

Ο άνθρωπος που ελεεινά καταστρέφει τον πλανήτη, με δήθεν παράλογες ελπίδες:

Να μεταφυτεύσουμε / τους εαυτούς μας στη Σελήνη. / Ω! ουτοπία, / Ω! σκοπιμότης. Ω! βαρβαρότης./ Ω! ασέβεια. (Πύλος, 4-8-2005)

Ο άνθρωπος που συμβιβάζεται σε μετριότητες σκέψης:

Να κάνεις συμφωνία / με το Τέλος / είναι ψευδαίσθηση, / θα υποταχθείς με το κύλισμα του χρόνου, / θα μετακινηθείς σε αυτό- / Στάσου, μείνε Γενναίος. (Πύλος, 30-8-2005)

Αυτός που αχάριστα ξεχνά ότι:

Πήρες το Φως / το πέρασες μέσα σου, / οι Θεοί έδωκαν. (Πύλος, 28-3-2005)

Τώρα πως θα γίνουν πράξη οι προτροπές του ποιητή; Όσοι τον γνωρίζουμε είμαστε σίγουροι ότι κάτι θα μας μείνει από την παρήγορη και επίμονη φροντίδα του. Ακόμη και αυτοί όμως που δεν είχαν την τύχη να γευτούν τον λόγο του, ζωντανά κάτω από τα αιωνόβια πλατάνια της Πύλου, αρκεί να εντρυφήσουν στο έργο του. Ιδιαίτερα οι κατέχοντες την ελληνική παιδεία διαβάζουν στο «Τοις Έλλησι»: Ό, τι άντεξε στον χρόνο, / αυτά που δεν έσβησε, / τα έξοχα πάντων, / συνόψεις ανάβασης / και τούτο Ελληνικό λέγεται / και Είναι. (Αθήνα, 6-1-2005)

Ο Π. Σερενές όμως «είναι ένα φαινόμενο που ευδοκιμεί μακριά από σύνορα και χρώματα ψυχρά» (Γ. Πέγκλη, Π. Α. Σερενές: Μια ιδιαίτερη ανάγνωση, από το αρχείο του ποιητή, Σεπτέμβρης του 2007), που σημαίνει ότι και για κείνους που απλώς επισκέπτονται την ημετέρα γραμματεία αρκεί η συμβουλή του:

Να ζητήσεις απ’ τα πουλιά

να σε μάθουν

να πετάς. (Αθήνα, 28-3-2005)



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Κάποια από τα κείμενα που χρησιμοποιήθηκαν βιβλιογραφικά είναι από το προσωπικό αρχείο του ποιητή. Η μορφή τους ήταν κυρίως χειρόγραφη όπως παραδόθηκαν από τους συγγραφείς τους. Οφείλω λοιπόν ευχαριστία για την εμπιστοσύνη και αγάπη που μου έδειξε.

1.Συνέντευξη στον Δ. Γ. Μαγριπλή με την ευκαιρία του παρόντος δοκιμίου στις 10-2-2008.
2. Κ. Αγγελάκη Ρουκ, Η σοφία του Σερενέ, 17-12-2007, από το αρχείο του ποιητή.
3. Ν. Αρβανίτης, Π. Σερενέ: «Equus του ανεξήγητου ωραίου» και «Ες Πύλον ημαθόεντα», από το αρχείο του ποιητή.
4. Ε. Μισραχή, Κριτική πραγματολογία στο έργο του Παρασκευά Σερενέ, από το αρχείο του ποιητή.
5. Γ. Χαρτοφυλακίδης, επιστολή στον ποιητή στις 8-1-2005, από το αρχείο του ποιητή.
6. Φ. Βώρος, Μερικά στοιχεία Φιλοσοφίας της ζωής, όπως αναδύονται από το ποιητικό έργο του Π. Σερενέ, 29-3-2006, από το αρχείο του ποιητή.
7. Δ. Χ. Μποσινάκης, Αναφορά στο ποιητικό έργο του Α. Π. Σερενέ, από το αρχείο του ποιητή.
8.Ν. Θεωδορακάκου Ζόμπολα, Π. Σερενές, από το αρχείο του ποιητή.
9.Γ. Πέγκλη, Α. Σερενές: Μια ιδιαίτερη ανάγνωση, από το αρχείο του ποιητή, Σεπτέμβρης του 2007.
10.Ένωση Μεσσηνίων Συγγραφέων, Μεσσηνιακές Δημιουργίες, Β΄ Τόμος, σσ. 181 – 194, 2008.
11. Συλλογική έκδοση, Βατόμουρα σε κλωστή, σσ. 155 – 161, 2008.
12. Μεσσηνιακό ημερολόγιο, Τόμος 1ος , σσ. 204, 2007.
13. Ανθολογία Νεοελληνικής ποίησης, σειρά: Σύγχρονη Λογοτεχνία 2, τεύχος 3, σσ. 127, 2002.
14.Ένωση Μεσσήνιων Συγγραφέων, Μεσσηνιακές Δημιουργίες, σσ. 203 – 205, 2006.
15. Ανθολόγιο, Αιολικά Γράμματα, σσ. 155 -157 στον τόμο του 2006 και σσ. 186 – 188 στον τόμο του 2007.
16. Ανθολογία Νεοελληνικής ποίησης, Β΄ Τόμος, 20ός Αιώνας, Πολιτιστική συνεργασία 2004, σ. 403.
17. Σύγχρονη Ποιητική Ανθολογία, 7ος Τόμος, Αποστολόπουλος, Αθήνα 2006, σσ. 124 -139.
18.Μεγάλη εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Τόμος 20-21, Χάρη Πάτση 2009.
19.Who is who στην Ελλάδα, 2006.
20. Πορεία στο φως και στην καταιγίδα, Άπαντα της Ελληνικής Εταιρείας Χριστιανικών Γραμμάτων, 1960 – 2005.


ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

1. Περπατώντας στον Κόσμο, Αθήνα 1990.
2. Θερμοπύλες, Αθήνα 1991.
3. Γίγνεσθαι, Αθήνα 1991.
4. Αλκυονίδες, Αθήνα 1991.
5. Λόγος Πολύτοκος, Αθήνα 1991.
6. Τέμνειν το Φως, Δ. Ν. Παπαδήμας, Αθήνα 2003.
7. Equus του ανεξήγητου ωραίου, Δ. Ν. Παπαδήμας, Αθήνα 2004.
8. Ες Πύλον ημαθόεντα, Δ. Ν. Παπαδήμας, Αθήνα 2004.
9. Ιθώμη Μεσσανίων, Δ. Ν. Παπαδήμας, Αθήνα 2005.

Ο αδελφός απ' το φεγγάρι φέρνει γράμμα στον Λου

Το Σωματείο Ατόμων με Αναπηρίες Ν. Ζακύνθου "ΟΙ ΠΟΠΟΛΑΡΟΙ" και η "Κινηματογραφική Λέσχη Ζακύνθου", με αφορμή την 3η Δεκέμβρη ως Παγκόσμιας, Πανευρωπαϊκής και Εθνικής ημέρας των Ατόμων με Αναπηρία, μάς προσκαλούν όλους την Τετάρτη, 2 Δεκεμβρίου 2009 και ώρα 8 το βράδυ, στον Κινηματογράφο "Φώσκολος", για την προβολή ταινιών από το 3ο Διεθνές Φεστιβάλ "EMOTION PICTURES", με θέμα "Ντοκιμαντέρ και Αναπηρία".

Στο Φουαγιέ του ίδιου χώρου, από τις 6.30 το βράδυ, θα εκτίθενται έργα ζωγραφικής μελών του Σωματείου Ειρήνης Ραυτοπούλου και Ανδρίκας Κάρδαρη.
Η είσοδος σε όλα είναι ελεύθερη.

Λίγα λόγια για το Φεστιβάλ

Από τον Ιούνιο του 2007 και κάθε χρόνο το Φεστιβάλ EMOTION PICTURES είναι γεγονός. Στόχος του είναι, χρησιμοποιώντας ως μέσο το ντοκιμαντέρ, να αναδείξει τον προβληματισμό καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο γύρω από το θέμα της αναπηρίας και να ενθαρρύνει την ανάπτυξη ενός γόνιμου κοινωνικού διαλόγου στη χώρα μας με αφετηρία την τέχνη –την κοινή γλώσσα όλων μας. Το Φεστιβάλ διοργανώνεται από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας - Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. Το Φεστιβάλ είναι ένα καλλιτεχνικό γεγονός και ταυτόχρονα μια συνάντηση, μια γιορτή.!!!!

Οι ταινίες -ντοκιμαντέρς που θα δούμε

Ο μικρός μου αδερφός από το φεγγάρι / Mon petit frère de la lune
Φρεντερίκ Φιλιμπέρ / Γαλλία / 2008 / 6 λεπτά
Β΄ Βραβείο καλύτερης ταινίας μικρού μήκους (κάτω των 30')

Σύνοψη: Ταινία κινουμένων σχεδίων από τη Γαλλία, στο οποίο ένα μικρό κορίτσι μας περιγράφει την προσωπικότητα και τις αντιδράσεις του μικρού αυτιστικού αδερφού της. Ιδιαίτερα προσεγμένο κείμενο, από την ενδιαφέρουσα οπτική γωνία ενός παιδιού-παρατηρητή, που με τα δικά του μάτια «φιλτράρει» και τελικά δίνει το δικό του στίγμα για τον αυτισμό.
Δείτε την εδώ:

Γράμμα στον Λου / Letter to Lou
Λουκ Μπολάν / Βέλγιο / 2006 / 80 λεπτά
Β΄ Βραβείο καλύτερης ταινίας μεγάλου μήκους (άνω των 30')

Σύνοψη: Ο Λου είναι ένα αγόρι τυφλό, πολύ διαφορετικό, που βλέπει μόνο με την καρδιά του. Το γεγονός αυτό έχει αναγκάσει τους γονείς του να προσαρμοστούν σε μια νέα πραγματικότητα. Ο Λου είναι ένας μικρός πρίγκιπας, τετραπέρατος και γεμάτος χιούμορ. Ο θεατής έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής του μικρού αγοριού, μέσα από τα μάτια του σκηνοθέτη πατέρα του.

"... στην εποχή των πορτοκαλιών"

Παρουσιάσθηκαν την περασμένη Δευτέρα, 23 Νοεμβρίου, στο Ελληνικό Κέντρο του Λονδίνου, με ιδιαίτερα μεγάλη επιτυχία, οι δύο πρόσφατα εκδοθείσες ποιητικές συλλογές του Πρωτοπρεσβυτέρου Αναστασίου Δ. Σαλαπάτα (με το ψευδώνυμο Τάσος Βυζάντιος). Την εκδήλωση, που είχε οργανώσει η Εταιρεία Πελοποννησίων Μεγάλης Βρετανίας, με πρωτοβουλία της Προέδρου της κας Ντίνας Κολοκυθά, παρακολούθησαν 130 περίπου ακροατές, μεταξύ των οποίων ήταν ο νέος Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στο Λονδίνο κ. Μάκης Παντζόπουλος, η Πρόξενος της Ελλάδας στο Λονδίνο δις Σοφία Σταματέλλη, ο Αντιπρόεδρος του ΣΑΕ Ευρώπης κ. Νίκος Σκηνίτης, κληρικοί, εκπαιδευτικοί, δημοσιογράφοι, μέλη της Κοινότητας Αγ. Παντελεήμονος Harrow - ΒΔ Λονδίνου και πολλοί άλλοι.

Την παρουσίαση επιμελήθηκε η εκδότρια Δρ. Περσεφόνη Γιαννέλου, που ταξίδεψε ειδικά από την Αθήνα για την εκδήλωση, μαζί με την Φιλόλογο κ. Καλλιόπη Δουρέκα, η οποία απήγγειλε αρκετά ποιήματα, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης. Παρουσιάσθηκαν, επίσης, τα πρωτότυπα ζωγραφικά έργα της ζωγράφου κ. Αθηνάς Μπετίνη-Καπράρα, τα οποία κοσμούν τα εξώφυλλα των δύο βιβλίων.

Η Δρ. Γιαννέλου ανέφερε -μεταξύ άλλων- και τα εξής:

«Αγαπητοί φίλοι,

Με ιδιαίτερη χαρά σας παρουσιάζουμε σήμερα το ποιητικό έργο ενός πνευματικού ανθρώπου, ενός ανθρώπου που έχει ενδυθεί το ιερατικό σχήμα. Ενός ανθρώπου που διακονεί με την ίδια θέρμη την ποίηση, όπως και τα πνευματικά θέματα της εκκλησίας. Ταξιδέψαμε από τον γενέθλιο τόπο για να έρθουμε στο Λονδίνο, να παραστούμε και να παρουσιάσουμε τα δύο βιβλία που εξέδωσε πρόσφατα, και τα οποία πραγματικά αποτελούν κόσμημα ευαισθησίας και μεθοδικότητας.

Ο πατήρ Αναστάσιος, ο συγγραφέας που βρίσκεται πίσω από το ψευδώνυμο Τάσος Βυζάντιος, και του οποίου τα ποιήματα έχουμε την εξαιρετική τιμή να παρουσιάζουμε, οικοδομεί το έργο του με γνήσια, πανάρχαια / αρχετυπικά ελληνικά υλικά, όπως ο νόστος, η λιτότητα και η οικουμενικότητα. Νόστος που σιγοκαίει στις φλέβες κάθε απόδημου Έλληνα, που υγραίνει τους οφθαλμούς και ριγεί τη συνείδηση. Λιτότητα που συνδυάζεται με την επίγνωση της βαθιάς μας ιστορίας,- που εκπηγάζει από το φτωχό χώμα και την άμμο της ελληνικής ακρογιαλιάς. Υλικά γήινα, που σκεπάζουν μεγάλα μυστήρια. Κατ΄ αναλογία με τον "πτωχό στίχο", τον λιτό και απέριττο που κρύβει υψηλά νοήματα, που σαρκώνει ιδέες και αισθήσεις, που ως αρώματα πλανώνται στον αέρα. Οικουμενικότητα που αγκαλιάζει με το βλέμμα σύμπασα την ανθρωπότητα...

Η ιστορικότητα, όπως παρουσιάζεται στα ποιήματα της συλλογής, εκτός από την αύρα που διαπνέει τον κήπο της ιστορίας και δροσίζει τα φλογισμένα μας πρόσωπα, είναι και φυλαχτό μνήμης: να μη λησμονήσουμε τα βήματα που προηγήθηκαν, να κρατήσουμε βαθιά μέσα μας την εικόνα του ονείρου, το πάτριο νήμα που μας μεταφέρει σε "ιστορικές εποχές, όπου η ψυχή και το συναίσθημα κυβερνούσαν το μυαλό και, ίσως, καλά να έκαναν", όπως αναφέρεται στο ποίημα "Κίνηση".

Ο λόγος του Τάσου Βυζάντιου, όπως αρθρώνεται στην πρώτη του ποιητική παρουσία, στο βιβλίο "Φαεσφόρος Αίνος", είναι στέρεος. Φαίνεται να γνωρίζει τον μόχθο και την αγωνία που απαιτείται για να υψωθεί ως το φως.

"Το ποίημα δεν τελειώνει ούτε εύκολα ούτε γρήγορα" αναφέρεται σε ένα του ποίημα ο Τ. Β. Φαίνεται να κατανοεί ότι ο λόγος δεν είναι απλά μόνον η αστραπή που έρχεται να φωτίσει ή να κατακαύσει. Δεν είναι μόνον η αυλαία που ανοίγει για να δούμε τον αθέατο χώρο. Δεν είναι τόπος του χρόνου ή τόπος του χώρου εγκιβωτισμένος σε λεκτική ακολουθία. Ο Τ. Β. φαίνεται να γνωρίζει ότι το ποίημα είναι όλα αυτά μαζί και ότι για να τεχνουργήσεις την ποίηση, απαιτούνται ικανότητες αρχιτέκτονα που οικοδομεί ένα μικρό σύμπαν.

Ο λόγος του είναι συγκροτημένος, έχει αρχή, μέση και τέλος, ενώ διαπνέεται ολοκληρωτικά από την πνευματική ευωχία του ορθόδοξου θησαυροφυλακίου. Αποφεύγει ωστόσο τον κηρυγματικό λόγο, φανερώνοντας πηγαία έμπνευση και δωρεά. Η βαθιά του ευαισθησία και ευλάβεια δονούνται από την παλλόμενη πίστη, που χαρακτηρίζει τον άνθρωπο ο οποίος αγωνίζεται να υψωθεί μέσα από την άσκηση την πνευματική, για να βρει τον μυστικό δρόμο, που οδηγεί στην αλήθεια.

Σε μια εποχή ελάσσονος γλωσσικής αυτοπεποίθησης και συνείδησης, που είναι προϊόν της ολοκληρωτικής κατάρρευσης των αξιών και των πατροπαράδοτων ερεισμάτων του Ελληνισμού, φωνές σαν αυτή του Τάσου Βυζάντιου έρχονται σαν το λάδι να γλυκάνουν τις πληγές και να απαλύνουν τον πόνο για τη σύγχρονη έκπτωση. Ταυτόχρονα, βάζουν το θεμέλιο λίθο για να ορθωθεί η νέα οικουμενική διάσταση,- ο νέος μύθος, μέσα από τα πιο πλούσια ομηρικά δώρα. Αυτά δεν είναι άλλα από τις λέξεις της γλώσσας μας που βαδίζουν αιώνες τώρα στα χώματά μας, αφήνοντας τα χνάρια τους έως τα πέρατα του κόσμου.

Το δεύτερο βιβλίο του Τάσου Βυζάντιου έχει τον τίτλο "Όπου γης" . Το εξώφυλλο, όπως και εκείνο του πρώτου βιβλίου κοσμεί ένας εξαιρετικός πίνακας της ζωγράφου Αθηνάς Μπετίνη - Καπράρα, ζωντανού μέλους της Ελληνικής Παροικίας στο Λονδίνο.

Στο βιβλίο αυτό ο ποιητής δείχνει εξαρχής τις προθέσεις του. Από τον τίτλο ακόμη κατανοεί ο αναγνώστης ότι ο ποιητής έχει ως κύριο σημείο αναφοράς το ταξίδι.

Αυτό φανερώνει τόσο η αφιέρωση στα παιδιά του, που τα χαρακτηρίζει ως πρόθυμους συνταξιδιώτες, όσο και το μότο από το Ημερολόγιο Καταστρώματος Β΄ του Γιώργου Σεφέρη: "το πρώτο πράγμα που έκανε ο θεός είναι το μακρινό ταξίδι".

Και πραγματικά από την πρώτη στιγμή της δημιουργίας του κόσμου, από το "εγένετο φως" ως τις μέρες μας ο κόσμος γνώρισε, γνωρίζει και θα γνωρίζει το αθάνατο ταξίδι. Το ταξίδι που δημιούργησε τον κόσμο και το στερέωμα, που δημιούργησε τον άνθρωπο, που και αυτός με τη σειρά του, σαν πιστή αντιγραφή της κίνησης του κόσμου βάδισε μέσα του, στο διηνεκές, για να βρει το προσωπικό του φως. Αυτό που οδήγησε στη δημιουργία του πολιτισμού και των ηθικών αξιών με τις οποίες πορεύεται ως τις μέρες μας προσπαθώντας να προσεγγίσει το σημείο της αγωνίας του, να ξεπεράσει τη φθορά και τον θάνατο, να βρει προσπέλαση πέρα από το σκότος της ύπαρξης, στη μεταφυσική θεώρηση του φωτός που εξαγνίζει και εξανθρωπίζει, που καυτηριάζει, όπως θα έλεγε και ο Euros Bowen "τη ρίζα της ενοχής της γης".

Ο μυστικιστικός τόνος και η αναζήτηση της καθαρής όρασης διαπερνά ως μελωδικός οιακισμός τους στίχους για να τους οδηγήσει σε παράταξη μάχης με τον αγνωστικισμό και την αγωνία που καθυποβάλλουν τον σύγχρονο άνθρωπο. Το πέρασμά του από το Άγιο Όρος, το περιβόλι της Παναγίας, όπως το αποκαλούμε, τον μεταφέρει στην εμπειρία της βαθύτερης άσκησης, την "εμπειρία της ερήμου", που πρέπει να υποστεί ο ασκούμενος για να γευθεί τη δρόσο των ουρανίων, την πλήρη αποκοπή του από τον θόρυβο των λέξεων, για να μπορέσει να φθάσει στην έννοια, μέσα από τα άπειρα εμπόδια. "Ο κόσμος κοιμάται ήσυχος, η προσευχή ξαγρυπνάει", αναφέρει στο ποίημα "Στρατοκόποι", για να καταλήξει:

Οι γλάροι τραγουδούν ασταμάτητα
Ένα δικό τους σκοπό
Αφυπνίζοντας μια κατοικημένη πολιτεία
Όπου εδώ και χίλια χρόνια
Δεν εγεννήθηκε κανείς
Και η ματιά ανοίγει.

Πιστεύουμε ότι σήμερα σας παρουσιάσαμε έναν Έλληνα ποιητή που με την παρουσία του κοσμεί και τον λόγο του ποιητή και το έργο της εκκλησίας. Οι δύο αυτές ιδιότητές του, του ιερέα και του ποιητή, αλληλοσυμπληρώνονται και εξασφαλίζουν στον Τ. Β. την ισορροπία και την αρμονία. Όπως αναφέρει ένας σπουδαίος κριτικός η διαφορά του μυστικού από τον ποιητή – στην προκείμενη περίπτωση του ιερέα από τον ποιητή- είναι ότι ο μυστικός παλεύει στη ζωή του να ενωθεί με τον Θεό, ενώ ο ποιητής επιζητεί να μεταφέρει τη γνώση που έχει αποκτήσει στον άνθρωπο. Ο ποιητής είναι κάτι σαν τον Προμηθέα που μαρτύρησε για να προσφέρει το δώρο της φωτιάς στους ανθρώπους που έλιωναν στο σκοτάδι».

Κατόπιν, ευχαρίστησε ο ποιητής, λέγοντας:

«...Θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι εκείνη που κυριαρχεί πέρα και πάνω απ’ όλα είναι η ίδια η Ποίηση, που είναι γένους θηλυκού. Και δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, γιατί μόνο το θηλυκό έχει την ευλογία και τη χάρη να γεννά. Κι η Ποίηση είναι μια πληθωρική μήτρα, που γεννά και τροφοδοτεί τον κόσμο ολόκληρο με ωραιότητα και αισιοδοξία, υπερβαίνοντας ταυτόχρονα τον πόνο και το μαρασμό...

Ο προπορευόμενος εμού στα μονοπάτια της Ποιητικής δοκιμής, Ουαλός Ποιητής Euros Bowen, έχει δηλώσει με σαφήνεια περισσή ότι "η Ποίηση δεν είναι λέξεις, αλλά ο χορός της φωτιάς". Κατ’ ουσίαν δηλαδή η Ποίηση, για τον Ουαλό συνασκητή μου, είναι φωτιά. Ο Κέλτης δημιουργός, λοιπόν, υπογραμμίζει -εν πλήρη συνειδήσει- ότι η Ποίηση είναι φωτιά, όχι με την έννοια την καταστροφής και της απάλειψης, αλλά με την εξαιρετική έννοια του καυτηριασμού, της κάθαρσης και επομένως της θεραπείας. Για να το καταλάβουμε καλύτερα ας παραπέμψουμε με συντομία στο Ποίημά του "Ο Παντοκράτωρ της Κεφαλού", το οποίο τελειώνει ως εξής: "Μάτια του Παντοκράτορα, φωτιά που καυτηριάζει τη ρίζα της ενοχής της γης".

Αυτός ο Παντοκράτορας, ο Ποιητής ορατών τε πάντων και αοράτων, είναι και παραμένει πάντα ο αυθεντικός πρωτομάστορας Ποιητής, αυτός που καυτηριάζει κάθε ενοχή και ως εκ τούτου θεραπεύει, ανανεώνει κι αναδημιουργεί. Επομένως, η Ποίηση είναι πραγματικό φάρμακο θεραπείας, ζωής και αθανασίας.

Πως, λοιπόν, να μην την υπηρετούμε;»

Ακολούθησε δεξίωση με πλούσια κεράσματα και ελληνικά κρασιά, την οποία είχαν επιμεληθεί τα μέλη του Δ.Σ. της Εταιρείας Πελοποννησίων, όπως επίσης και η κα. Άννα Αναστάση και ο κ. Σωτήρης Μερεντίτης. Στην διάρκεια της δεξίωσης ο π. Αναστάσιος υπέγραψε τα αντίτυπα των βιβλίων.

Χειμώνας πάνω απ' τα Στροφάδια (β΄ μέρος)

Χειμώνας; Μάλλον, καλοκαιρινές δείχνουν οι παραπάνω φωτογραφίες, ξεγελώντας τον θεατή. Και όμως είναι νοεμβριάτικες! Το μεσογειακό φως κάνει πάλι το θαύμα του, μετατρέποντας το πένθιμο τοπίο σε αναστάσιμο! Όταν όμως θυμώνει ο Χειμώνας, επιδείχνει τις φοβιστικές του τις δοντάρες, ιδίως εκεί στα νησάκια, όπου ο νους αποξεχνιέται κι έχουν διάθεση ν' ασκητέψουν οι καρδιές, των όσων δυναμένων να πάνε και να μείνουν εκεί, έστω και για λίγο.

Και οι σημερινές μας φωτογραφίες οφείλονται στην καλοσύνη του π. Σεραφείμ, ο οποίος αγαπά το πολυπεριοδικό μας και το "εκτρέφει" με τόσο όμορφες εικόνες! Τον ευχαριστούμε!

Οι "Σκλάβοι στα δεσμά τους": Αυτοί, χωρίς εαυτούς...

Παρουσιάζει ο π. Παν. Καποδίστριας

Ο καλός φίλος μου σκηνοθέτης Τώνης Λυκουρέσης, με την ευγένεια που τον διακρίνει, μερίμνησε ώστε απόψε να δω τη ταινία του "Σκλάβοι στα δεσμά τους", τη βασισμένη σε λογοτέχνημα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη.

Είμαι αμέσως μετά την προβολή και δεν μπορώ να μην είμαι ιδιαίτατα φορτισμένος από τη θέασή της. Δεν μένω μόνο στη δυνατή ιστορία -σκαμπίλι στον επτανησιακό καθωσπρεπισμό των αρχών του 20ού αιώνα- αλλά μ' ενδιαφέρει να υπερτονίσω ορισμένα στοιχεία και σημεία, τα οποία -θεωρώ- δηλούν τη σκηνοθετική επάρκεια και την ευθύβολη ματιά του Λυκουρέση.

Το κινηματογραφικό χρώμα ήταν τόσο υποβλητικό, ώστε γινόταν στενάχωρο, αν όχι φυλακιστικό, αντικατόπτρισμα πάντως των στενάχωρων ψυχών και των συνθηκών καθημερινής ψευδο-ζωής της μυθιστορίας. Οι νοητοί όφεις, που κατέφαγαν εντέλει τον Οφιούχο, εξαιρετικά ευδιάκριτοι ανά πάσα στιγμή. Οι χαρές τόσο στερεμένες, ώστε να είναι εντελώς ανύπαρκτες. Το αρχοντικό κόκκινο των εσωτερικών τοίχων έμοιαζε δυσώδες, όπως και η υγρασία στα πεζούλια και την ψυχή της Κέρκυρας. Τα ρούχα εγκιβώτιζαν την κακοτυχία μιας ολόκληρης ξεθωριασμένης εποχής. Τα προπατορικά πορτρέτα καλοδέχονταν τα σκισίματα των καναβάτσων τους, ώστε να λυτρωθούν -έστω κι έτσι- οι εγκλωβισμένες μορφές και οι παγωμένοι μορφασμοί των μοιραίων προγόνων. Οι όσοι ερωτισμοί, ανοργασμικοί και με άλφα στερητικό, εξαιτίας του περιρρέοντος παρακμιακού τοπίου και της εσωτερικής ανεστιότητας. Το φως πλάγιο και ατελέσφορο στα λυπηρά δωμάτια, με θέα στο πέλαγος του Πουθενά και ηχώ τη Σιωπή. Ο Άλκης, ο φτισικός αδικημένος της Αγάπης, απείκασμα όλων των αδιέξοδων και αποδιοπομπαίων ερώτων νυν και αεί. Η Ευλαλία, θυσία στην αλαλία των κατεστημένων συμφερόντων και των αδιάγνωστων σκοπιμοτήτων. Κακόμοιροι όλοι τους, παραδομένοι στα ένστικτα και τις τριβές της Ιστορίας. Δαχτυλίδια, δίχως δάχτυλα... Αυτοί, χωρίς εαυτούς... Σκλάβοι στα δεσμά τους, όνομα και πράμα...

Ο Λυκουρέσης πέτυχε με το παραπάνω -πιστεύω- αυτό που επιθυμούσε! Και το βεβαιώνω τούτο μετά λόγου γνώσεως, επειδή γνωρίζω, ότι ο Τώνης ανέκαθεν στην Τέχνη του δεν περιορίζεται σε μιαν απλοϊκή καταγραφή γεγονότων, μια συνήθη ανατομία εποχής ή μιαν ατμοσφαιρική ηθοπλασία, αλλά ορέγεται (επιτρέψατέ μου, παρακαλώ, την έκφραση) τη νεκροψία τεθνεώτων συναισθημάτων, προς γνώσιν πάντως και συμμόρφωσιν... Και τούτο, επειδή πολύ καλά γνωρίζει (και όλοι το γνωρίζουμε, ας μην τρέφουμε αυταπάτες), ότι όλα τα παραπάνω που αναφέραμε και άλλα τόσα που αιχμαλωτίζονται καρέ-καρέ στην ταινία και δεν μπορούν με λόγια να περιγραφούν, επιστρέφουν ανά εποχή... Μπορεί με άλλα ρούχα, άλλα χρώματα, άλλα δάκρυα, άλλες μορφές, άλλους λυγμούς και μορφασμούς, όμως επιστρέφουν... Όλα εντέλει ανακυκλώνονται, πορευόμενα όπως-όπως στον μοιραίο κύκλο της Ανάγκης.

Ευχαριστώ τον πολύτιμο Φίλο Τώνη Λυκούρεση για την ευκαιρία που μού χορήγησε απόψε και τού εύχομαι πάντα επιτυχίες.

Να σημειώσω τέλος, ότι παλαιότερα δημοσιεύσαμε δύο εξαιρετικές θεάσεις της ταινίας, τις οποίες ετοίμασαν ειδικά για το πολυπεριοδικό μας δύο πιστές αναγνώστριές μας, η Αριάδνη και η Αναΐς, τις οποίες μπορείτε να διαβάσετε εδώ κι εδώ αντίστοιχα.

Micromeria Browiczii (Labiatae), ένα ασυνήθιστο φυτό στη Ζάκυνθο

Η πιστή φίλη και καλή συνεργάτις του πολυπεριοδικού μας Μαρία Σιδηροκαστρίτη μάς γνώρισε την ύπαρξη μιας εξόχως σημαντικής για τη Ζάκυνθο επιστημονικής ανακοίνωσης.

Πρόκειται για την εργασία των Kit Tan και Jerzy Zieliński στο Περιοδικό Polish Botanical Journal 46(1): 31-33, 2001, η οποία αφορά σ' ένα ασυνήθιστο -προφανώς- φυτό, το Micromeria Browiczii, το οποίο συνάντησαν οι παραπάνω ερευνητές στην ευρύτερη περιοχή του Αγαλά της Ζακύνθου.

Τα στοιχεία του εν λόγω άρθρου είναι τ' ακόλουθα:

MICROMERIA BROWICZII (LABIATAE), AN UNUSUAL NEW SPECIES FROM ZAKINTHOS (IONIAN ISLANDS, GREECE).

Abstract: Micromeria browiczii, sp. nov. belonging to Micromeria Benth. sect. Micromeria, is described as a species new to science. It occurs near coastal cliffs on Zakinthos, the Ionian island nearest the Peloponnese in southern Greece. It is a morphologically well-defined species, distinguishable by its neat revolute leaves and dense greyish indumentum.

Key words: Micromeria, new species, Zakinthos, Ionian Islands, Greece

Kit Tan, Botanical Institute, University of Copenhagen, 140 Gothersgade, DK-1123 Copenhagen K, Denmark; e-mail: kitt@bot.ku.dk
Jerzy Zieliński, Polish Academy of Sciences, Institute of Dendrology, Parkowa 5, Kórnik, PL-62-035 Poland; e-mail: jeziel@rose.man.poznan.pl or jeziel@poczta.onet.pl

Για όσους επιθυμούν να το αναγνώσουν ολόκληρο, το παραθέτουμε φωτογραφικά. Κάνοντας κλικ σε κάθε ακόλουθη σελίδα, γίνεται μεγέθυνση: